Reflectie Minor
De minor Digitale Geletterdheid heeft een waardevolle bijdrage geleverd aan mijn professionele ontwikkeling als leerkracht. Bij de start van deze minor had ik nog een beperkt en deels eenzijdig beeld van digitale geletterdheid binnen het basisonderwijs. In de loop van de minor is dit beeld verbreed en verdiept, waardoor ik digitale geletterdheid nu zie als een essentieel en geïntegreerd onderdeel van goed onderwijs.
Gedurende de minor heb ik niet alleen mijn eigen digitale vaardigheden ontwikkeld, maar vooral geleerd wat digitale geletterdheid inhoudt in relatie tot mijn rol als leerkracht. In mijn visie komt dit terug in de nadruk op kritisch denken, bewust handelen en het begrijpen van digitale processen. Deze uitgangspunten heb ik verder uitgewerkt binnen mijn kerndoelen, waarin ik heb laten zien hoe verschillende onderdelen van digitale geletterdheid concreet vorm krijgen in mijn onderwijs.
Daarnaast heeft mijn profilering mij geholpen om bewuste keuzes te maken in hoe ik digitale geletterdheid wil inzetten in de klas. Ik heb geleerd om niet alleen te kijken naar het gebruik van technologie, maar juist naar de impact ervan op leerlingen, zowel op cognitief als sociaal-emotioneel gebied. Deze inzichten hebben mijn handelen als leerkracht verdiept en geven richting aan mijn verdere ontwikkeling.
Een belangrijk onderdeel van mijn leerproces waren de verschillende onderwijsactiviteiten binnen de minor, zoals gastlessen, praktijkopdrachten en de beurs in Martiniplaza. Ook de gezamenlijke muziekles, waarin programmeren en creativiteit werden gecombineerd, heeft mij laten zien hoe digitale geletterdheid op een betekenisvolle en motiverende manier geïntegreerd kan worden in het onderwijs.
Het zelf ontwerpen en uitvoeren van lessen heeft in het bijzonder bijgedragen aan mijn ontwikkeling. Door theorie te vertalen naar de praktijk, heb ik ervaren hoe belangrijk het is om doelgericht en bewust onderwijs te ontwerpen. Dit sluit aan bij mijn groei als leerkracht, waarin ik steeds beter in staat ben om mijn keuzes te onderbouwen en mijn onderwijs af te stemmen op de behoeften van leerlingen.
In mijn verdere ontwikkeling neem ik mee dat digitale geletterdheid een structurele plaats moet krijgen binnen mijn onderwijs. Ik wil blijven werken aan het verbinden van mijn visie, kerndoelen en profilering, zodat ik leerlingen kan begeleiden in het ontwikkelen van vaardigheden, kennis en een bewuste houding ten opzichte van digitale technologie.
AI Geletterd!
Vakinhoudelijk
Tijdens deze minor heb ik ChatGPT gebruikt als hulpmiddel om informatie te vinden over programmeren in het onderwijs. Ik merkte dat het lastig was om een bron te vinden die goed aansloot bij het primair onderwijs en die zowel de voor- als nadelen van programmeren beschreef. Door ChatGPT te gebruiken kon ik sneller richting krijgen in dit onderwerp.
In het proces (zie gedeelde chat) is zichtbaar dat ik door middel van gerichte vragen mijn zoekproces heb opgebouwd. Door mijn vragen steeds verder aan te scherpen, kreeg ik uiteindelijk bruikbare informatie die ik kon verwerken in mijn uitwerking van de kerndoelen.
Wanneer ik dit terugkoppel aan de AI-competenties van UNESCO (2024), zie ik dat ik mij op meerdere onderdelen heb ontwikkeld. Allereerst heb ik AI ingezet voor mijn professionele ontwikkeling, doordat ik het gebruikte om mijn kennis te vergroten en mij te verdiepen in een onderwerp dat lastig toegankelijk was.
Daarnaast heb ik gewerkt aan mijn basiskennis van AI-toepassingen. Ik begrijp beter hoe AI werkt en dat de kwaliteit van de output afhankelijk is van de input die je geeft.
Ook het onderdeel AI-ethiek komt hierin terug. Ik heb geleerd dat niet alle informatie die AI genereert betrouwbaar is en dat het belangrijk is om deze informatie te controleren en kritisch te beoordelen.
Verder werk ik vanuit een mensgerichte manier, waarbij ik AI gebruik als ondersteuning en niet als vervanging van mijn eigen denken.
Het onderdeel AI in pedagogiek kwam in deze situatie nog beperkt naar voren. In de toekomst wil ik verder onderzoeken hoe ik AI kan inzetten binnen mijn onderwijspraktijk.
https://chatgpt.com/share/6977b141-ce70-800c-b699-0e875e7f26b2
Profilering
Voor mijn profilering heb ik ChatGPT gebruikt om geschikte bronnen te vinden over cyberpesten. In dit proces (zie gedeelde chat) heb ik gerichte vragen gesteld om bronnen te vinden die aansloten bij mijn onderwerp.
In eerste instantie kreeg ik meerdere suggesties, maar niet alle bronnen waren bruikbaar of toegankelijk. Dit liet mij zien dat het belangrijk is om kritisch te kijken naar de output van AI. Door mijn vragen verder te verduidelijken en specifieker te maken, kreeg ik uiteindelijk een bron die beter aansloot bij mijn onderwerp.
Daarnaast heb ik gevraagd om specifieke verwijzingen en een samenvatting, zodat ik kon controleren of de informatie klopte en bruikbaar was. Dit hielp mij om gerichter te werken en sneller tot passende informatie te komen.
Wanneer ik dit proces koppel aan de AI-competenties van UNESCO (2024), zie ik dat ik AI heb ingezet voor mijn professionele ontwikkeling, doordat ik efficiënter bronnen heb gevonden.
Ook heb ik mijn basiskennis van AI-toepassingen vergroot, doordat ik beter ben gaan begrijpen hoe belangrijk het is om duidelijke en gerichte vragen te stellen.
Daarnaast speelt AI-ethiek een belangrijke rol. Ik heb geleerd dat ik niet alle informatie direct kan overnemen en dat ik verantwoordelijk ben voor het controleren van de betrouwbaarheid van de bronnen die ik gebruik.
Ik werk hierbij vanuit een mensgerichte manier, waarbij ik AI zie als hulpmiddel en niet als vervanging van mijn eigen denken.
Het onderdeel AI in pedagogiek is in deze situatie nog beperkt zichtbaar. In de toekomst wil ik onderzoeken hoe ik AI op een verantwoorde manier kan inzetten binnen mijn onderwijs.
https://chatgpt.com/share/6977b20e-e98c-800c-bd98-562c2ab4ac01
Feedback Workshop
"Voor de volgende keer is het misschien leuk om de voorkennis te activeren doormiddel van een spelvorm.''
Grow
"Leuke manier van antwoorden verzamelen, veel interactie met de leerlingen en zet ze tot denken.''
Glow
"De vragen kunnen nog iets specifieker
vanuit rol en bedoeling, dan krijg je
antwoorden waar je meer over in gesprek kunt gaan."
Grow
Reflectie Workshop
Tijdens en na de workshop heb ik gereflecteerd op mijn leerdoel: het duidelijk en doelgroepgericht overbrengen van informatie, zodat leerlingen bewuster leren participeren in de gedigitaliseerde wereld (kerndoel 24).
Uit de ontvangen feedback blijkt dat de opbouw van de les duidelijk en gestructureerd was, met een heldere introductie, kern en afsluiting. Daarnaast werd benoemd dat de interactieve werkvormen ervoor zorgden dat leerlingen actief betrokken waren en gestimuleerd werden om na te denken over hun eigen online gedrag.
Tegelijkertijd kwamen er ook belangrijke verbeterpunten naar voren. In de workshop lag de nadruk vooral op het stellen van vragen en het voeren van gesprekken, waarbij er relatief weinig directe kennisoverdracht plaatsvond. Hoewel dit zorgde voor betrokkenheid, waren de vragen niet altijd uitdagend genoeg om tot diepgaande gesprekken te komen. Hierdoor bleef de inhoud soms oppervlakkig en werd het leerdoel niet volledig benut.
Binnen het onderdeel cyberpesten heb ik gewerkt met een duidelijk stappenplan om leerlingen inzicht te geven in hoe zij kunnen handelen. Dit gaf structuur aan de les, maar ook hier gold dat de vragen nog te summier waren, waardoor er minder verdieping ontstond dan mogelijk was.
Wanneer ik mijn les terugkoppel aan het competentiemodel van Mediawijsheid.nl (Netwerk Mediawijsheid, 2021), zie ik dat de nadruk vooral lag op het stimuleren van houding en bewustwording, doordat leerlingen nadachten over hun eigen gedrag en keuzes. De component kennis kwam minder expliciet naar voren, omdat er weinig directe instructie werd gegeven. Ook de vaardigheden, zoals het concreet oefenen met het herkennen en aanpakken van situaties, hadden sterker uitgewerkt kunnen worden. Hierdoor was de balans tussen kennis, vaardigheden en houding nog niet optimaal.
De algemene feedback laat zien dat de workshop goed aansloot bij de doelgroep en dat de interactieve werkvormen leerlingen aan het denken zetten. Tegelijkertijd geven de verbeterpunten richting aan mijn verdere ontwikkeling als leerkracht. Ik neem hieruit mee dat het belangrijk is om een betere balans te creëren tussen uitleg, vraagstelling en verdieping.
Daarnaast zie ik dat mijn voorbereiding invloed heeft gehad op de kwaliteit van de les. Een minder sterke voorbereiding leidt tot minder gerichte vragen en minder diepgang in de uitvoering. Dit is voor mij een belangrijk ontwikkelpunt.
In mijn verdere ontwikkeling wil ik het competentiemodel van Mediawijsheid.nl (Netwerk Mediawijsheid, 2021) bewuster gebruiken als uitgangspunt bij het ontwerpen van lessen. Dit betekent dat ik vooraf expliciet nadenk over hoe ik kennis, vaardigheden en houding in balans aanbied. Door gerichter vragen te formuleren en meer verdieping aan te brengen, wil ik mijn lessen effectiever maken en beter aansluiten bij het leerdoel.
"Niet alles wat je kunt typen, moet je ook delen. Denk aan elkaar."
Jorán Smit
Maak jouw eigen website met JouwWeb